رزولوشن بالاتر بهترین مزیت ۴K و UHD نیست: خداحافظ Interlacing، سلام وسعت رنگ بیشتر!

عده ای عقیده دارند که هیاهوی پیرامون فرمت ۴k/UHD همانقدر که به تبلیغات مربوط می شود، به کیفیت نیز مرتبط است. و همانطور که بارها و بارها گفته شده، بهره برداری از مزایای این رزولوشن در خانه با توجه به مسافت شما از صفحه نمایش و اندازه ی نمایشگر چندان میسر نیست. با این حال فاکتورهای دیگری وجود دارند که باعث محبوبیت فناوری Ultra HD می شوند، آن هم جدا از وضوح بالا و عاری از نویز آن که مافوق تصور شماست. این فاکتورها از دیگر اهداف مهمی هستند که در مشخصات فنی ITU-R Rec 2020 برای ۴k/UHD تعریف شده اند. این فاکتورها عبارتند از فضای رنگی وسیع تر و فریم ریت تماماً Progressive.
نام کامل این مشخصات فنی ITU-R Recommendation BT.2020 است و آپدیت های ضروری Rec 709 برای HDTV را به همراه دارد. بله، همان Rec 709 که ظاهراً هنوز خیلی جدید است و در واقع مدت ها از عمر آن گذشته (و اولین بار در اوایل دهه ی ۹۰ به تأیید رسید).

بدون interlacing –فریم ریت تماماً Progressive
شما را نمی دانم، اما ما کلاً از interlacing بیزاریم، آنقدر که شاید بهتر باشد خود را Interlacist! بنامیم. به نظر ما، interlacing یک تکنیک سابقاً هوشمندانه و اینک به کلی بی اثر از دوران پخش آنالوگ است. علاوه بر فریم ریت غیرصحیح خود، interlacing جوابگوی نوعی از ویدئو است که ما در واقع دیگر آن را در اختیار نداریم. خود شما دیگر این مقاله را روی یک نمایشگر CRT نمی خوانید، یا مهم تر از آن هیچ فیلمی را روی تلویزیون CRT تماشا نمی کنید. البته به احتمال زیاد! (کسانی که هنوز از نظر صنعتی به استفاده از CRTها ادامه می دهند همواره می توانند سیستم تلویزیون خود را مطابق با نیازشان تغییر دهند). “نیک رادلو” سال ۲۰۰۴ در مقاله ای اینطور می نویسد:

“ایوِس فاروجا” مؤسس لابراتوارهای فاروجاست، و سال های زیادی را صرف پیدا کردن راهی برای بهبود کیفیت تصویر تلویزیون نموده و تلاش های وی در سال ۱۹۹۸ جایزه ی اِمی یک عمر دستاورد تلویزیونی را نصیب او ساخت. وی می گوید: “چرا ما هنوز راجع به استفاده از interlace صحبت می کنیم؟ این مسئله ای است که من دهه ها با آن درگیر بودم و نمی توانم باور کنم که در قرن بیست و یکم هنوز هم موضوع بحث است. من اساساً دشمن interlace هستم. چیزهایی در یک تصویر interlace شده وجود دارد که نمی توان آن ها را از interlace درآورد. زمان شروع کار تلویزیون این تکنیک راهی بسیار ساده برای کاهش پهنای باند بود، اما امروزه دیگر بدان نیازی نیست. وقتی می بینم هر ده سال یک بار مردم به همان خطاهای همیشگی متوسل می شوند، متأثر می شوم.»

بیایید این تأثر را از خود دور کنیم (البته باز هم با امیدواری). Rec 2020 در حرکتی متهورانه و مترقی نسبت به آینده چنین اعلام می کند: دیگر به فیلدها نیازی نیست. ۴k/UHD باید صرفاً اسکن Progressive داشته باشد. در مشخصات فنی آن آمده است:

ویژگی های موقتی تصویر: فرکانس فریم (بر حسب هرتز): ۱۲۰، ۶۰، ۶۰/۱.۰۰۱، ۵۰، ۳۰، ۳۰/۱.۰۰۱، ۲۵، ۲۴، ۲۴/۱.۰۰۱. مُد اسکن: Progressive.

به تقسیمات خاص اعداد ۶۰، ۳۰ و ۲۴ بر ۱.۰۰۱ توجه کنید. این امر نشان دهنده پشتیبانی از سرعت های غیرصحیح رایج تری همچون ۵۹.۹۴، ۲۹.۹۷ و ۲۳.۹۷۶ است که بدان ها عادت کرده ایم. ضمناً به پشتیبانی از تصویربرداری ۱۲۰ Hz نیز توجه کنید… به نوعی، “داگ ترومبال” با فناوری Showscan دیجیتالش مزیت های یک آینده مبتنی بر ۱۲۰ را پیش بینی کرده است. خوبی ۱۲۰ این است که تقریباً همه چیز به طور مساوی به این سرعت تقسیم می شود – ۳۰، ۶۰ و البته ۲۴. البته این امکان تا حدودی در دستگاه های ۱۲۰ Hz وجود دارد، اما وقتی دستگاهی مخصوصاً برای ۱۲۰ ساخته می شود (حال به هر دلیل) یعنی دستگاه ها مجبور نیستند مثل حالا متوسل به این همه ترفند برای “روانسازی حرکت” شوند.
اینک تنها مشکل جایگزینی فناوری جدید (یعنی ضبط فرمت ۲۴ واقعی به جای۲۳.۹۷۶ fps) سازگاری آن با نمایشگرهای قبلی است. که خودش معزلی است، چون خواسته شما این است که فیلمی بگیرید که در نهایت همه بتوانند آن را تماشا کنند، حتی روی سیستم های خانگی قدیمی. یک راه حل آن تطبیق ۲۴ واقعی با ۲۳.۹۷۶ و بالعکس است، اما روش ایده آلی نیست. پس بالاخره تصویربرداران دیجیتال چه زمانی از دست این فریم ریت های کسری غیرضروری خلاص می شوند؟ متأسفانه این چرخه ی منحوس کماکان وجود دارد و شاید دوربین ها و فناوری های نمایشی مدت ها در آن گرفتار بمانند. اما حداقلش این است که Rec. 2020 نشان از گامی بزرگ در مسیری درست دارد. از آن جمله…

وسعت رنگ بیشتر – یک مثلث بسیار بسیار بزرگتر!   

همانند Rec. 709، Rec. 2020 نیز D65 را به عنوان نقطه ی سفید فضای رنگ خود واقع در [۰.۳۱۲۷,۰.۳۲۹۰] معرفی می کند. تفاوت این دو در وسعت رنگ یا گاموت (gamut) موجود است، و ضمناً اینکه Rec. 709 محدود به عمق ۸ بیت است در حالی که Rec. 2020 از عمق های ۱۰ و ۱۲ بیتی نیز پشتیبانی می کند. Rec. 709 محدوده ی رنگ های خارجی خود را در [R[0.64,0.33 و [G[0.30,0.60 و [B[0.15,0.06 تعریف می کند با در نظر داشتن اینکه “اطلاعات تصویر به طور خطی از طریق مقادیر سه رنگ اصلی RGB در طیف ۰ تا ۱ قابل نمایش است”. Rec. 2020 اما مرزهای خود را بسیار بسیار فراتر برده و آن ها را در [R[0.708,0.292 و [G[0.170,0.797 و [B[0.131,0.046 تعریف می کند. واضح است که این طیف رنگی تا ۸/۷۵% از فضای رنگ CIE در سال ۱۹۳۱ را در برمی گیرد در مقایسه با Rec. 709 که تنها ۵/۳۹% را در بر می گرفت. اگر بخواهیم تمام گفته های فوق را در قالب نمودار درآوریم، به شکل های زیر می رسیم:

شاید این وسعت رنگ بیشتر همان چیزی است که ARRI و دیگر کمپانی های سازنده تجهیزات فیلمبرداری باید بدان توجه کنند و نگران آن باشند. البته باید دید Rec. 2020 نظر سازندگان را به خود جلب خواهد کرد یا نه، آن هم با توجه به مشکلات و البته هزینه هایی که در مسیر توسعه ی فناوری نمایشی وجود دارد. و البته آن پرسش همیشه حاضر “سازگاری با مدل های قبلی” نیز همچنان مطرح است. آیا فیلمی که با فناوری Rec. 709 گرفته شده در عدم تطابق کامل با یک تلویزیون UHD سازگار با Rec. 2020 است؟ آیا نسبت های تصویری Rec. 2020 مورد اقبال جهانی قرار می گیرد و سازندگان این تجهیزات یک “جبهه ی متحد” در جهت نیل به این مقصود تشکیل می دهند؟ در این صورت، چقدر طول می کشد که این فناوری ضمن رسیدن به هزینه های معقول جایگاه خود را در بازار پیدا کند؟
متأسفانه نمی توان پیش بینی کرد که چه درصدی از نسخه ی فعلی Rec. 2020 تا بازبینی های آتی به بقای خود ادامه خواهد داد، و اصلاً آیا هیچ یک از این بازبینی ها به ثمر خواهد نشست، و اگر اینطور است آن زمان چه وقت خواهد بود؟ این مشخصه ها آمده اند تا دست فیلمسازان دیجیتال را بازتر کنند، یا به آن ها اجازه دهند به شیوه ای تصویربرداری کنند که همیشه آرزویش را داشته اند. با وجود تمام نگرانی ها، اگر از ما بپرسید، تنها یک راه برای پیشرفت وجود دارد: دل را به دریا بزنید، ریسک عدم سازگاری با مدل های قبلی را (تا آنجا که منجر به زیان کامل نمی شود) بپذیرید، و راهتان را به سوی آینده ای از تصاویر بزرگ تر، روشن تر و با رنگ هایی شفاف تر باز کنید.

نویسنده: دیو کندریکن

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *